Bloembollenvisie 15 december 2011
Door vakbreed afspraken met elkaar te maken over de elektronische uitwisseling van gegevens, kunnen alle deelnemers kosten besparen, de efficiency vergroten en de foutkans aanmerkelijk verkleinen. Dat is de achterliggende gedachte van Edibulb, een gezamenlijk initiatief van KAVB, Anthos, de in- en verkoopbureaus (IVB’s) en het Productschap Tuinbouw. Hoewel de voordelen groot zijn, maakt nog lang niet iedereen gebruik van EDI. En de bedrijven die er gebruik van maken, doen dit nog niet optimaal. ‘Het vak laat kansen liggen’.
Door gebruik te maken van Edibulb zijn er grote voordelen te behalen voor alk schakels in de bloem- bollenketen. Vaak blijkt echter dat deelnemers niet volledig op de hoogte zijn van alle mogelijkheden die het systeem biedt.’ Dit is de conclusie van Hans Molenaar van Hobaho, Christian Meuleman van Agrovision, Joost van den Berg en Jan Kuipers van CNB. “Begin jaren 90 is Fdibulb geintroduceerd. We hebben deelnemers gewezen op de voordelen: een hoge mate van standaardisering waardoor meer uniformiteit ontstaat en de uitwisseling van gegevens makkelijker verloopt.” De eerste stap was de elektronische koopbrief die door het in- en verkoopbureau wordt verstuurd naar de verkoper en koper. Deze elektronische koopbrief is de digitale weergave van de papieren koopovereenkomst. De ontvangers kunnen deze elektronische koopbrief inlezen en verwerken in hun administratie. Groot voordeel van de elektronische koopbrief is dat de teler deze koopbrieven niet meer hoeft over le typen, Hiermee bespaart hij veel tijd en de kans op het maken van fouten is veel kleiner.
MEER MOGELIJK
Het is echter niet bij deze eerste stap gebleven. Edibulb biedt inmiddels meer mogelijkheden. Na de elektronische koopbrief volgde de elektrronische leveringsnota, oftewel de digitale vrachtbrief. De verkoper stuurt dit bericht bij het leveren van bollen naar het IVB dat betrokken is bij de transactie. “In het eerste kwartaal van 2012 onderzoekt Agrovision tevens de mogelijkheid om via Bolwerk ook een leveringsnota naar de koper te sturen. Het voordeel daarvan is dat de koper weet wanneer hij welke partij kan verwachten en daar vervolgens zijn planning op kan afstemmen. De volgende stap in het proces is de elektronische factuur. Op basis van de elektronische ieveringsnota stelt het IVB een factuur op en stuurt deze in digitale vorm naar de teler.
Doordat de elektronische leveringsnota en factuur op elkaar afgestemd zijn, kan Bolwerk deze documenten onderling vergelijken en de verschillen rapporteren aan de teler. Juist het handmatig controleren van de leveringen met de facturen blijkt in praktijk een taaie, tijdrovende klus te zijn. “Ook hier kan dus een behoorlijke tijdwinst gerealiseerd worden.”
RECLAMES
Opvallend is echter dat kopers en verkopers de koopovereenkomsten wet inlezen, maar de leveringsnota vaak niet digitaal terugsturen. “Koper en verkoper zien hiervan wellicht niet direct het belang, maar indirect hebben zij er wel voordeel bij. Zeker als de digitale factuur kan worden gekoppeld aan de leveringsnota. De laatst gerealiseerde stap in het proces is het elektronische bewijs van ontvangst. Dit document toont aan dat de bollen volgens de vermelde specificaties – die hetzelfde zijn als op de koopovereenkomst – ontvangen zijn. Het IVB dat bij de transactie betrokken is, ontvangt eveneens dit bericht “Deelnemers aan Edibulb maken nu nauwelijks gebruik van deze voorziening, terwijl het wel heel belangrijk is. Op basis van dit document kun je zonodig reclames indienen.”
VOORDELEN
De voordelen van het gebruik van Edibulb zijn legio, vinden de mannen van Hobaho, CNB en Agrovision. “Alle documenten worden automatisch aangemaakt, je hoeft niks over te typen. Dat werkt sneller en vermindert de kans op fouten. Daarbij weet de kweker via EDI zeker dat leveringen worden verwerkt; via de fax of de post kan er nog wel eens iets misgaan. Elektronisch berichtenverkeer maakt afwikkeling van transacties sneller. En doordat de gegevensstroom verspreid verloopt, is ook de administratieve druk gespreid. Hierdoor is tevens een gespreide controle mogelijk. Sowieso krijgt de administrateur een meer controlerende in plaats van invoerende functie. Naast deze voordelen heb je met Edibulb altijd een digitaal archief beschikhaar, Als koper kun je bovendien beter plannen omdat je tijdig bericht ontvangt van de verkoper wanneer hij zijn partijen gaat leveren: Er is ook een nadeel, erkennen de heren. “Edibulb is gebaseerd op standaardisering en uniformiteit en daar moet je als gebruiker in meegaan om te kunnen deelnemen.” Opvallend is dat ondanks het grote aantal voordelen, nog maar een kwart van alle vakgenoten gebruik maakt van Edibulb, “Misschien is de communicatie onvoldoende geweest.
Veel gebruikers zijn ook blijven hangen bij de eerste stap, de elektronische koopbrief, terwijl er ook grote voordelen liggen in de elektronische leveringsnota en factuur. Zowel voor de teler als voor de IVB’s.” Edibulb staat niet stil, het blijft in ontwikkeling. Zo is het vorig jaar ook voor kwekersverenigingen mogelijk geworden om het systeem te gebruiken. Zodra het Ketenregister actief wordt, wordt Edibulb ook daaraan gekoppeld. Hiermee zal het elektronisch verstrekken van exportcertincaten eenvoudiger en sneller gaan.
VRAGEN
Overstappen op Edibulb of optimaal gebruikmaken van de voordelen die het systeem biedt, levert wellicht vragen op bij gebruikers.”Kwekers die vragen hebben over Bolwerk
kunnen altijd contact met ons opnemen”. geeft Meulernan van Agrovision aan. Per jaar ontvangt de onderneming al tweehonderd telefonische vragen over Edibulb. Kwekers en handelaren die vragen hebben over de Edibulbberichten kunnen contact opnemen met hun IVB. “Wij proberen zoveel mogelijk vragen intern op te lossen, eventueel in overleg met de softwareleveranciers van onze relaties, zoals Agrovision”, vertelt Kuipers die applicatiebeheerder is bij CNB. De gesprekspartners raden kwekers en handelaren aan om zich in deze tijd te verdiepen in Edibulb. “Nu is het wat rustiger en heb je misschien even tijd om erin te duiken. Niet werken met Edibulb betekent dat je kansen laat liggen. En dat wit je loch niet als ondernemer.” Het doel van het systeem en van de eigen elektronische systemen waar de IVB’s mee werken, is gemeenschappelijk: steeds efficiënter werken. “Hoe meer mensen digitaal werken, hoe beter het gaal functioneren.”
Resumé
Edibulb: iedere bloembollenondernemer kent het wel van naam, maar nog lang niet iedereen werkt ermee En de gebrulkers die er wel mee werken, blijken het systeem nog niet optimaal te benutten. Hoog tijd voor een nadere toelichting dus. BloernbollenVisie sprak hierover met CNB, Hobaho en Agrovision.
Onduidelijke communicatie ontstaat al snel als verschillende partijen niet eenduidig afspreken hoe ze gegevens uitwisselen. Dat geldt eigenlijk hij elke vorm van communicatie maar zeker hij de elektronische gegevensuitwisseling. Daarom is standaardisering van het berichtenverkeer van groot belang.
LANGE AANLOOP
Marcel Fit, Johan Zilvold en Ab Augustinus (vlnr) allen blij met de geslaagde introductie van Navibol Het programma Microlegger van ABM Computerdiensten (Lisse) heeft zich de afgelopen kwart eeuw bewezen als een compleet branche-pakket voor exportbedrijven in de bloembollensector. Dat niet in de laatste plaats door de enorme kennis van het bloembollenvak, die grondlegger Albert Augustinus erin heeft gestoken. Jan de Wit & zn is een van de ruim 40 exportbedrijven die altijd prima met Microlegger konden werken. “Maar we kregen de laatste jaren wel het gevoel met een ietwat verouderd pakket te werken, vooral omdat er geen aansluiting was met de Windows-omgeving”, zegt directeur René de Wit. Ook Albert Augustinus onderkende dat probleem. Op zoek naar een geschikte partner om Microlegger om te zetten naar een Windowsomgeving, kwam hij in contact met Johan Zilvold van Provision Business Solutions (Barneveld). Tom Zoethout van dit bedrijf: ‘Er was meteen een klik. Ab’s kennis van Microlegger én de bloembollensector en onze kennis van het wereldwijd gebruikte standaardpakket Navision van Microsoft Business Solutions hebben we samengebracht in de nieuwe joint venture Abigaile BV. Doel: het inbouwen van Microlegger in Navision”. Dat is sinds de start begin 2005 gebeurd in nauwe samenwerking met een drietal pilotbedrijven. waaronder J. de Wit & zn. Een belangrijke rol was daarbij weggelegd voor Paul Groot die als afstudeeropdracht een nauwkeurige analyse van bedrijfsprocessen, gebruikerseisen etc maakte. Het resultaat van deze samenwerking is een modern, op de bloembollenbranche toegesneden programma dat Navibol is gedoopt.
Mailen is voor menigeen al jaren gesneden koek. Maar het per mail versturen van koopovereenkomsten is dat nog niet. De mogelijkheden om dat op een verantwoorde manier te doen bestaan echter al geruime tijd. Donderdag 10 november maakte Henk Zwinkels, projectleider van de Stichting Edibulb, in Sassenheim aan zo’n vijftig belangstellenden duidelijk wat kopers en verkopers van bloembollen kunnen met Edibulb, het systeem van elektronische gegevensuitwisseling in de bloembollen-sector. De stichting is in het leven geroepen om voor de gehele keten eenduidige afspraken te maken over coderingen, elektronische berichten en spelregels. Voor een groot aantal onderdelen van de bloembollenhandel zijn al zaken ontwikkeld. Voorwaarde is wel dat er zaken gedaan worden via een in-en verkoopbureau. Als dat het geval is, dan kunnen verkoper en koper een koopbevestiging en een leveringsnota krijgen. Bewijs van ontvangst en IVB-factuur zijn volop in ontwikkeling. Inmiddels nemen 220 kwekers en 10 handelaren deel, en zijn bij Hobaho en CNB de basisvoorzieningen voor het werken met Edibulb gereed. De belangstelling van deelnemers bij vooral de handel kan wat betreft Zwinkels nog wel omhoog. Om belangstellenden te stimuleren om mee te doen kunnen maximaal dertig bedrijven (teelt en handel) een bijdrage in de deelname krijgen van 350 euro. Dat is ongeveer de helft van de totale deelnamekosten. De financiële stimulans wordt bijeengebracht door de ivb’s.
Na de theorie de praktijk. Michel van Ruiten van Leo Berbee Export uit Lisse werkt inmiddels al enige tijd met Edibulb. “Wij hebben de Edimodule aangeschaft, ons aangemeld bij de stichting, contact gezocht met de ivb’s, en hebben eerst een stambestand gemaakt van al onze artikelen en relaties. Dat laatste maakt de start veel eenvoudiger, omdat je dan alleen het deel aan gegevens gebruikt dat op jou van toepassing is.” Bij Berbee komen koopbriefjes is pdf-formaat bij de inkoper binnen. Hij beoordeelt de inhoud. Is deze akkoord dan wordt deze met een druk op de knop het systeem ingebracht, en gelijk op de goede plek weggezet. Zitten er onjuistheden in, dan gaat het document eerst terug naar de commissionair, en pas als het goede document is ontvangen volgt acceptatie. Veel fouten levert deze manier van werken niet op, zo maakte Van Ruiten duidelijk. “Ons levert het verder vooral veel tijdsbesparing op. en daarmee ook een grote kostenbesparing. Wat mij betreft is het dan ook helder: voor wie hieraan niet meedoet wordt het alleen maar duurder.”
“Afgelopen zomer hebben we de EDI-bulb module toegevoegd aan ons automatiseringspakket Cobas”, vertelt office manager Lisette Hazenoot van de bekende broeierijexporteur C. Steenvoorden BV. De voordelen van EDI-bulb zijn voor Lisette overduidelijk. “Voorheen moesten we alle koopbriefjes handmatig inboeken. Nu worden alle koopbriefjes die via de IVB’s binnenkomen automatisch ingelezen in het systeem. Dat levert tijdwinst op en de kans op fouten is veel geringer”. Wat in de voorbereiding wel wat tijd kostte was het koppelen van de EDI-codes aan de eigen codes. Lisette denkt dat het ‘matchen’ van de koppelingen misschien een reden is waarom nog maar zo weinig exporteurs werken met EDI-bulb. “Maar als je daar een paar weken goed aan gaat zitten, lukt dat wel. Wij hebben het gedaan in de rustige voorjaarsmaanden. Je moet er gewoon even je tanden inzetten”. Eigenlijk is ze verbaasd dat nog maar zo weinig collega-exportbedrijven werken met EDI-bulb, gezien de voordelen die dat met zich meebrengt. En die voordelen worden alleen maar groter als in de nabije toekomst de andere onderdelen van het transactietraject – leveringsnota. Bewijs van Ontvangst, facturen – geëlektroniseerd worden. Haar eindoordeel na een halfjaar ‘EDI-bulben’ binnen Cobas: ‘ik kan het van harte aanbevelen.’